ശാസ്ത്രമേളകളിൽ നാം കാണുന്നത് കുട്ടിയുടെ ശാസ്ത്രമാണോ, അതോ കുട്ടിക്കുവേണ്ടി മുതിർന്നവർ ഒരുക്കിയ ശാസ്ത്രമാണോ? ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്രമേളാ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് ഭാഗം 3

  കുട്ടികളുടെ തനത് ചിന്തകൾക്കും പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഉല്പന്നങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുമ്പോൾ ശാസ്ത്രമേളയുടെ പകിട്ട് കുറയുമോ?

ഒരുപക്ഷേ കുറഞ്ഞേക്കാം .

വലിയ ചെലവിൽ നിർമ്മിച്ച ചില മാതൃകകൾ കുറയാം.

അത്യാകർഷകമായ സാങ്കേതിക അവതരണങ്ങൾ കുറയാം.

പ്രൊഫഷണൽ രീതിയിലുള്ള ചില പ്രദർശനങ്ങൾ കുറയാം.

പക്ഷേ അതിന്റെ പകരം മറ്റൊന്ന് കൂടുതൽ ദൃശ്യമാകും.

ഒരു കുട്ടിയുടെ ചെറിയ ചോദ്യം.

സ്വയം നടത്തിയ ഒരു പരീക്ഷണം.

പരാജയപ്പെട്ട ആദ്യ മാതൃക.

അതിൽ വരുത്തിയ മാറ്റം.

സ്വയം കണ്ടെത്തിയ ഒരു പരിഹാരം.

ഒരു ലളിതമായ നിരീക്ഷണം.

ഒരു പുതുമയുള്ള സംശയം.

ഇവയൊക്കെയാണ് യഥാർത്ഥ ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയുടെ അടയാളങ്ങൾ.

അപ്പോൾ ശാസ്ത്രമേളയുടെ പകിട്ട് ഇല്ലാതാകുകയല്ല.

പകിട്ടിന്റെ കേന്ദ്രം മാറുകയാണ്.

മാതൃകയിൽനിന്ന് കുട്ടിയിലേക്ക്.

പ്രദർശനത്തിൽനിന്ന് അന്വേഷണത്തിലേക്ക്.

ഉൽപ്പന്നത്തിൽനിന്ന് പ്രക്രിയയിലേക്ക്.

സമ്മാനത്തിൽനിന്ന് പഠനത്തിലേക്ക്.

ശാസ്ത്രമേളയിൽ ആരാണ് യഥാർത്ഥ വിജയി?

ഈ ചോദ്യം വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ ചോദിക്കേണ്ടതാണ്.

സമ്മാനം നേടിയ കുട്ടി വിജയിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് പറയാനാവില്ല.

മികച്ച അവതരണത്തിന് അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നത് തെറ്റല്ല.

സ്കൂളുകൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരം ഇല്ലാതാക്കേണ്ടതുമില്ല.

പക്ഷേ ശാസ്ത്രമേളയുടെ വിദ്യാഭ്യാസവിജയം സമ്മാനങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രം അളക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഒരു കുട്ടി ആദ്യമായി ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങിയോ?

പരീക്ഷിക്കാൻ ധൈര്യം കാണിച്ചോ?

പരാജയത്തെ സ്വീകരിച്ചോ?

സ്വന്തം ആശയം മാറ്റാൻ തയ്യാറായോ?

തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അഭിപ്രായം തിരുത്തിയോ?

മറ്റൊരാളുടെ ആശയം പകർത്തുന്നതിനുപകരം സ്വന്തം ആശയം വികസിപ്പിച്ചോ?

ശാസ്ത്രത്തെ പാഠപുസ്തകത്തിനപ്പുറം ജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചോ?

ഇവയാണ് ദീർഘകാല വിദ്യാഭ്യാസഫലങ്ങൾ.

ശാസ്ത്രമേളയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കുട്ടികളിൽ ചിലർ ഭാവിയിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞരാകാം.

ചിലർ എഞ്ചിനീയർമാരാകാം.

ചിലർ അധ്യാപകരാകാം.

മറ്റുചിലർ ശാസ്ത്രവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട തൊഴിൽ സ്വീകരിക്കാതിരിക്കാം.

എന്നാൽ എല്ലാവരിലും വളരേണ്ടത് ശാസ്ത്രീയമായി ചിന്തിക്കാനുള്ള കഴിവാണ്.

അതിനാൽ ശാസ്ത്രമേളയുടെ യഥാർത്ഥ വിജയം ഒരു കുട്ടി നാളെ ശാസ്ത്രജ്ഞനായോ എന്നതിലല്ല.

ഇന്ന് അവൻ/അവൾ എങ്ങനെ ചിന്തിക്കാൻ പഠിച്ചു എന്നതിലാണ്.

മാറ്റം എളുപ്പമല്ല; പക്ഷേ എവിടെ തുടങ്ങണമെന്ന് വ്യക്തമാണ്

ഇത്തരമൊരു മാറ്റം കൊണ്ടുവരുന്നത് എളുപ്പമല്ല.

കാരണം ശാസ്ത്രമേള ഒരു പരിപാടി മാത്രമല്ല.

അതിനൊപ്പം അധ്യാപകരുടെ ശീലങ്ങളുണ്ട്.

രക്ഷിതാക്കളുടെ പ്രതീക്ഷകളുണ്ട്.

സ്കൂളുകളുടെ മത്സരമനോഭാവമുണ്ട്.

വിജയികളുടെ മാതൃകകളുണ്ട്.

മാധ്യമശ്രദ്ധയുണ്ട്.

സമ്മാനങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

വർഷങ്ങളായി രൂപപ്പെട്ട പരിശീലനസംസ്കാരമുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് ഒരു മാനുവൽ മാറ്റിയാൽ മാത്രം ഈ സംസ്കാരം മാറില്ല.

മാറ്റം ക്ലാസ് മുറിയിൽനിന്ന് ആരംഭിക്കണം.

മേളയ്ക്കായി പ്രോജക്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന രീതിയിൽനിന്ന്,

ക്ലാസ് പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് പ്രോജക്ട് വളർത്തുന്ന രീതിയിലേക്ക്.

കുട്ടിക്ക് വേണ്ടി നിർമ്മിക്കുന്ന രീതിയിൽനിന്ന്,

കുട്ടിയെ നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക്.

അവസാന ഉൽപ്പന്നം മാത്രം പരിശോധിക്കുന്ന രീതിയിൽനിന്ന്,

പഠനപ്രക്രിയയുടെ തെളിവും പരിഗണിക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക്.

മേളയ്ക്കുമുമ്പുള്ള ഏതാനും ദിവസത്തെ പരിശീലനത്തിൽനിന്ന്,

വർഷം മുഴുവൻ നടക്കുന്ന അന്വേഷണാത്മക പഠനത്തിലേക്ക്.

ഇതാണ് യഥാർത്ഥ മാറ്റം.

---

ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്രമേളാ സംസ്കാരത്തിലേക്ക്

നമുക്ക് ശാസ്ത്രമേളകൾ വേണ്ടെന്നല്ല.

മറിച്ച്, കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തായ ശാസ്ത്രമേളകളാണ് വേണ്ടത്.

മത്സരം വേണം.

പക്ഷേ മത്സരം കുട്ടിയുടെ ചിന്തയെ വളർത്തുന്നതായിരിക്കണം.

വിദഗ്ധർ വേണം.

പക്ഷേ അവർ കുട്ടിയുടെ പകരക്കാരാകരുത്.

മാതൃകകൾ വേണം.

പക്ഷേ അവ കുട്ടിയുടെ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഫലമായിരിക്കണം.

സമ്മാനങ്ങൾ വേണം.

പക്ഷേ സമ്മാനം നേടാനുള്ള വഴിയായി മറ്റൊരാളുടെ ചിന്ത കുട്ടിയിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടരുത്.

സാങ്കേതികവിദ്യ വേണം.

പക്ഷേ സാങ്കേതിക പകിട്ട് ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയെ മറയ്ക്കരുത്.

അവസാനം ശാസ്ത്രമേളയോട് നമുക്ക് ചോദിക്കേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം ഇതായിരിക്കാം:

“ഈ മേളയിൽ എത്ര മികച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു?”

എന്നതിനൊപ്പം,

“ഈ മേളയിലൂടെ എത്ര കുട്ടികൾ സ്വയം ചോദിക്കാനും അന്വേഷിക്കാനും പരീക്ഷിക്കാനും തെറ്റുകളിൽനിന്ന് പഠിക്കാനും സ്വന്തം ആശയങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനും കൂടുതൽ കഴിവുള്ളവരായി?”

എന്നും ചോദിക്കണം.

കാരണം ശാസ്ത്രമേളയുടെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം വേദിയിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരു മനോഹരമായ മോഡൽ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.

ആ മോഡൽ നിർമ്മിച്ച കുട്ടിയുടെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച പുതിയൊരു ചോദ്യം ആയിരിക്കാം.

അതാണ് നാളത്തെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ തുടക്കം. 

അനുബന്ധം

ശാസ്ത്രമേളയിലെ പഠനപ്രക്രിയ വിലയിരുത്തുന്നതിനുള്ള കരട് സൂചകങ്ങൾ

ഈ സൂചകങ്ങൾ മാർക്ക് നൽകുന്നതിനുള്ള അന്തിമ പട്ടികയായി മാത്രം കാണാതെ, പഠനപ്രക്രിയ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ മാതൃകയായി ഉപയോഗിക്കാം.

കുട്ടിയുടെ സ്വയംവിലയിരുത്തൽ

1.     ഈ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കമിട്ട ചോദ്യം/പ്രശ്നം ഞാൻ തന്നെ കണ്ടെത്തിയതാണോ?

2.     ആശയം വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ എന്റെ സ്വന്തം ചിന്തകൾ ഉണ്ടായിരുന്നോ?

3.     ആദ്യ ആശയത്തിൽനിന്ന് ഞാൻ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയോ?

4.     പരീക്ഷണത്തിനിടെ പ്രശ്നങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞോ?

5.     പരിഹാരത്തിനായി ഒന്നിലധികം മാർഗങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ചോ?

6.     പരാജയത്തിൽനിന്ന് എന്തെങ്കിലും പഠിച്ചോ?

7.     അന്തിമ ഉൽപ്പന്നത്തിലെ പ്രധാന തീരുമാനങ്ങളിൽ ഞാൻ പങ്കെടുത്തോ?

8.     എന്റെ പ്രവർത്തനം സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുമോ?

9.     എനിക്ക് ലഭിച്ച സഹായം എന്തായിരുന്നു എന്ന് പറയാൻ കഴിയുമോ?

10.   ഈ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ഞാൻ പുതുതായി പഠിച്ചതെന്താണ്?

അധ്യാപകന്റെ പ്രക്രിയാനിരീക്ഷണം

• പ്രവർത്തനം ക്ലാസ് പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആരംഭിച്ചോ?
• ആശയം കുട്ടിയുടെ താൽപര്യത്തിൽനിന്ന് ഉയർന്നതാണോ?
• കുട്ടി സ്വയം ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചോ?
• പരീക്ഷണങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും കുട്ടി നിർദേശിച്ചോ?
• അധ്യാപകസഹായത്തിന്റെ സ്വഭാവം എന്തായിരുന്നു?
• വിദഗ്ധസഹായം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അതിന്റെ സ്വഭാവം എന്തായിരുന്നു?
• കുട്ടിയുടെ സ്വതന്ത്ര സംഭാവന വ്യക്തമായിരുന്നോ?
• കുട്ടിക്ക് ആശയം വിശദീകരിക്കാനാകുന്നുണ്ടോ?

സ്കൂൾതല സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ

• പ്രവർത്തനം സ്കൂളിൽ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ?
• കുട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനപ്രക്രിയയ്ക്ക് രേഖകളുണ്ടോ?
• അധ്യാപകന്റെ നിരീക്ഷണവും കുട്ടിയുടെ സ്വയംവിലയിരുത്തലും തമ്മിൽ പൊരുത്തമുണ്ടോ?
• പുറത്തുനിന്നുള്ള സഹായം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടോ?
• സ്കൂൾതലത്തിൽ കുട്ടിയുടെ പങ്കാളിത്തം പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ടോ?

പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയ്ക്ക്

കുട്ടിക്ക് സഹായം ലഭിച്ചതിനെ കുറ്റമായി കാണരുത്. എന്നാൽ കുട്ടിയുടെ ചിന്തയ്ക്കും പ്രവർത്തനത്തിനും പകരം മറ്റൊരാൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണം.

ഈ സൂചകങ്ങളുടെ ഉദ്ദേശ്യം കുട്ടികളെ സംശയിക്കുക എന്നതല്ല; കുട്ടികളിൽ നിന്ന് എന്താണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് കുട്ടികൾക്കും അധ്യാപകർക്കും രക്ഷിതാക്കൾക്കും സമൂഹത്തിനും വ്യക്തമായി ബോദ്ധ്യപ്പെടുക  എന്നതാണ്.

ഉയരാവുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ — ചില മറുപടികൾ

ശാസ്ത്രമേളയെ കൂടുതൽ ശിശുകേന്ദ്രിതമാക്കുകയും കുട്ടിയുടെ ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണത്തിനും പഠനപ്രക്രിയയ്ക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുകയും വേണമെന്ന ആശയം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുമ്പോൾ സ്വാഭാവികമായും ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരും. 

ചോദ്യം 1

ശാസ്ത്രമേളയുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം കുട്ടിയുടെ ശാസ്ത്രപഠനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നാണെങ്കിൽ, അത് ക്ലാസ് മുറിയിൽ നിന്നുതന്നെ ആരംഭിക്കേണ്ടതല്ലേ? എന്നാൽ നിലവിലെ ക്ലാസ് മുറികളിൽ അതിന് ആവശ്യമായ സമയം തന്നെ ലഭിക്കുന്നില്ലല്ലോ.

ഉത്തരം:

ഇതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രായോഗിക പരിമിതി.

ക്ലാസ് മുറിയിൽ നിലവിലുള്ള പഠനസമയം തന്നെ പരിമിതമായിരിക്കുമ്പോൾ, ശാസ്ത്രമേളയ്ക്കായി ഓരോ കുട്ടിയുടെയും ആശയവും പരീക്ഷണവും പരാജയവും പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് യാഥാർഥ്യബോധമുള്ളതല്ല.

എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് ക്ലാസ് മുറിക്കും ശാസ്ത്രമേളയ്ക്കും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ടാകേണ്ടതില്ല എന്നർത്ഥമില്ല.

ലക്ഷ്യം “ശാസ്ത്രമേളയ്ക്കായി ക്ലാസിൽ അധികജോലി ചെയ്യുക” എന്നതല്ല. മറിച്ച്, ക്ലാസിൽ സ്വാഭാവികമായി നടക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളിൽ നിന്ന് വളരുന്ന ചില ആശയങ്ങൾ പിന്നീട് ശാസ്ത്രമേളയിലേക്ക് എത്താനുള്ള അവസരം ഉണ്ടാകുക എന്നതാണ്.

അതിനാൽ ക്ലാസ് മുറിയിലെ പഠനത്തിന് മുകളിൽ മറ്റൊരു ഭാരമുണ്ടാക്കാതെ, നിലവിലുള്ള പഠനപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രമേളയിലേക്കുള്ള ഒരു സ്വാഭാവിക പാലമാണ് വേണ്ടത്.

---

ചോദ്യം 2

ഓരോ കുട്ടിയുടെയും ചിന്താപ്രക്രിയ അധ്യാപകൻ നിരീക്ഷിക്കുകയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യണമെങ്കിൽ അധ്യാപകരുടെ ജോലിഭാരം വൻതോതിൽ കൂടില്ലേ?

ഉത്തരം:

തീർച്ചയായും കൂടും. അതുകൊണ്ട് അത്തരമൊരു സംവിധാനം നിർദ്ദേശിക്കുന്നതുതന്നെ ശരിയല്ല. ഓരോ കുട്ടിയുടെയും ഓരോ ഘട്ടവും അധ്യാപകൻ രേഖപ്പെടുത്തണം എന്നതല്ല ഉദ്ദേശ്യം.

ശാസ്ത്രമേളയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ മാത്രം, കുട്ടിയുടെ ചിന്തയും പ്രവർത്തനവും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന ചില പ്രധാന തെളിവുകൾ മതിയാകും.

അത് പോലും പുതിയൊരു വലിയ രേഖാസംവിധാനമായി മാറരുത്. കുട്ടിയുടെ നോട്ട്ബുക്ക് , പ്രോജക്റ്റ് റിപ്പോർട്ട്  , ചിത്രങ്ങൾ, ആദ്യമാതൃക, പിന്നീട് വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സ്വാഭാവിക തെളിവുകൾ ഉപയോഗിക്കാം.

അതിനാൽ കുട്ടിയുടെ മുഴുവൻ പഠനപ്രക്രിയ  രേഖപ്പെടുത്തുക എന്നതല്ല ലക്ഷ്യം; രേഖകളിലൂടെ കുട്ടിയുടെ സവിശേഷപഠന തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തുകയും  സൂക്ഷിക്കുകയും  എന്നതാണ്.

ചോദ്യം 3

അവസാന ഉൽപ്പന്നത്തിന് പകരം കുട്ടിയുടെ പ്രക്രിയയും ചിന്തയും വിലയിരുത്തിയാൽ മൂല്യനിർണ്ണയം കൂടുതൽ ആത്മനിഷ്ഠവും പക്ഷപാതപരവുമാകില്ലേ?

ഉത്തരം:

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ ഒഴിവാക്കാൻ പാടില്ല.

ശാസ്ത്രമേളയിലെ മൂല്യനിർണ്ണയം മൂന്നു വശങ്ങൾ ചേർന്നതായിരിക്കാം:

ഉൽപ്പന്നം + ശാസ്ത്രീയ ധാരണ + പ്രക്രിയയുടെ തെളിവ്.

കുട്ടിയുടെ സ്വയം വിലയിരുത്തൽ മാത്രം വിശ്വസിക്കേണ്ടതുമില്ല. കുട്ടിയുടെ സ്വന്തം വിശദീകരണം, ലഭ്യമായ രേഖകൾ, അധ്യാപകന്റെ നിരീക്ഷണം, മേളയിലെ നേരിട്ടുള്ള സംവാദം എന്നിവ പരസ്പരം പരിശോധിക്കുന്ന തെളിവുകളായി ഉപയോഗിക്കാം.

അതിനാൽ പ്രക്രിയാ വിലയിരുത്തൽ എന്നത് ഉൽപ്പന്ന വിലയിരുത്തലിന് പകരമല്ല;   ഉൽപ്പന്നത്തെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു അധിക തെളിവാണ്.

ചോദ്യം 4

കുട്ടിയുടെ സ്വയം വിലയിരുത്തൽ സത്യസന്ധമല്ലെങ്കിൽ? സ്കൂൾതലത്തിൽ രേഖകൾ കൃത്രിമമായി തയ്യാറാക്കിയാൽ?

ഉത്തരം:

ഏതൊരു രേഖാസംവിധാനത്തിനും ഇത്തരം അപകടസാധ്യതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് രേഖകൾ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന സംവിധാനം ഉണ്ടാക്കരുത്.

കുട്ടിയോട് നേരിട്ട് ചോദിക്കുന്ന ചില ലളിതമായ ചോദ്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും കൂടുതൽ ശക്തമായ തെളിവുകളാകും:

ഈ ആശയം എങ്ങനെ വന്നു?
ആദ്യശ്രമത്തിൽ എന്ത് സംഭവിച്ചു?
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ മാറ്റം വരുത്തിയത്?
ആരിൽ നിന്ന് എന്ത് സഹായം ലഭിച്ചു?
വീണ്ടും ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ എന്ത് മാറ്റും?

കുട്ടിക്ക് തന്റെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് സ്വന്തം ഭാഷയിൽ ചിന്തിച്ച് സംസാരിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നത് പ്രധാനമാണ്.

അതുകൊണ്ട് സ്വയം വിലയിരുത്തൽ എന്നത്  ഒരു സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അല്ല; സ്വയംചിന്തയ്ക്കുള്ള ഒരു ഉപകരണം മാത്രമായിരിക്കണം.

ചോദ്യം 5

അനുകരിച്ചുകൊണ്ട് പഠിക്കുന്നതും ശാസ്ത്രപഠനത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലേ? എല്ലാവരും പുതിയ ആശയങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം എന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത് യാഥാർഥ്യമാണോ?

ഉത്തരം:

അല്ല. എല്ലാ കുട്ടികളിൽ നിന്നും തീർത്തും പുതിയ ആശയങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല.

ഒരു കുട്ടി മറ്റൊരിടത്ത് കണ്ട ഒരു മാതൃക നിർമ്മിച്ചുനോക്കുന്നത് പഠനത്തിന്റെ നല്ല തുടക്കമായിരിക്കാം.പ്രശ്നം അനുകരിച്ചതിലല്ല; അനുകരണത്തിൽ പഠനം അവസാനിക്കുന്നതിലാണ്.

കുട്ടി പിന്നീട് ചോദിക്കുകയാണെങ്കിൽ—

ഇത് എന്തുകൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു?
ഇതിൽ മാറ്റം വരുത്തിയാൽ എന്താകും?
ഇത് മറ്റൊരു സാഹചര്യത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാമോ?

—അവിടെ അനുകരണം അന്വേഷണമായി മാറുന്നു.

അതിനാൽ ലക്ഷ്യം “അനുകരണം ഒഴിവാക്കുക” എന്നതല്ല;

“അനുകരണത്തിൽ നിന്ന് അന്വേഷണത്തിലേക്ക് കുട്ടിയെ എത്തിക്കുക”എന്നതാണ്.

ചോദ്യം 6

മുതിർന്നവരുടെ സഹായം ശാസ്ത്രമേളയിൽ അനിവാര്യമല്ലേ? അധ്യാപകരും രക്ഷിതാക്കളും വിദഗ്ധരും സഹായിച്ചാൽ അതിനെ എങ്ങനെ പ്രശ്നമായി കാണാം?

ഉത്തരം:

സഹായം ലഭിച്ചതിനെ പ്രശ്നമായി കാണേണ്ടതില്ല.

ഒരു കുട്ടിക്ക് ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുക, സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക, ആവശ്യമായ ശാസ്ത്രീയ വിവരം നൽകുക, ഒരു വിദഗ്ധനുമായി ആശയം ചർച്ച ചെയ്യാൻ അവസരം ഒരുക്കുക തുടങ്ങിയവ സ്വാഭാവികമായ പിന്തുണയാണ്.

പ്രധാന ചോദ്യം മറ്റൊന്നാണ്:

സഹായം കുട്ടിയുടെ കഴിവിനെ വികസിപ്പിച്ചോ, അതോ കുട്ടിയുടെ സ്ഥാനത്ത് പ്രവർത്തിച്ചോ?

“നിനക്ക് ഇത് എങ്ങനെ ചെയ്യാം?” എന്ന് സഹായിക്കുന്നതും “ഞാൻ ഇത് ചെയ്തുതരാം” എന്ന് കുട്ടിയുടെ ജോലി ഏറ്റെടുക്കുന്നതും ഒരുപോലെയല്ല.

അതുകൊണ്ട് മുതിർന്നവരുടെ ഇടപെടൽ ഇല്ലാതാക്കുകയല്ല; സഹായവും പകരംവെക്കലും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയുകയാണ് വേണ്ടത്.

ചോദ്യം 7

കുട്ടിയുടെ തനതായ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക്  അമിത പ്രാധാന്യം നൽകിയാൽ വലിയതും ആകർഷകവുമായ സാങ്കേതിക മാതൃകകൾ കുറയുകയും ശാസ്ത്രമേളയുടെ പകിട്ട് നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യില്ലേ?

ഉത്തരം:

ശാസ്ത്രമേളയുടെ പകിട്ട് കുറയ്ക്കുക എന്നതല്ല ലക്ഷ്യം.

സാങ്കേതികമായി മികച്ചതും ആകർഷകവുമായ ഒരു മാതൃക കുട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ അന്വേഷണത്തിന്റെയും പഠനത്തിന്റെയും ഫലമാണെങ്കിൽ അതിനെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തേണ്ട കാര്യമില്ല.

പ്രശ്നം പകിട്ടിലല്ല; പകിട്ടും പഠനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിലാണ്.

ഒരു വലിയ മാതൃകയ്ക്ക് പിന്നിൽ കുട്ടിയുടെ ചിന്തയുണ്ടെങ്കിൽ അത് ശാസ്ത്രമേളയുടെ നേട്ടമാണ്. എന്നാൽ കുട്ടിക്ക് വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു മികച്ച പ്രദർശനം മാത്രം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസമൂല്യം വേറിട്ട രീതിയിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും.

അതുകൊണ്ട് ലക്ഷ്യം:

“പകിട്ട് കുറയ്ക്കുക” അല്ല; “പകിട്ടിനൊപ്പം പഠനവും ദൃശ്യമാക്കുക” എന്നതാണ്.

ചോദ്യം 8

ഇത്തരം പ്രോസസ്സ് റെക്കോർഡ്, സ്വയം വിലയിരുത്തൽ രേഖകൾ , അധ്യാപക വിലയിരുത്തൽ രേഖകൾ തുടങ്ങിയവ ഒടുവിൽ മറ്റൊരു ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങും രേഖാബാധ്യതയുമായി മാറില്ലേ?

ഉത്തരം:

അതൊരു യഥാർഥ അപകടമാണ്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ പരിഹാരം കൂടുതൽ ഫോമുകളും സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും സൃഷ്ടിക്കുകയാകരുത്.

ആദ്യഘട്ടത്തിൽ സ്വയം വിലയിരുത്തലിന് സ്കോർ  നൽകേണ്ടതില്ല. അത് കുട്ടിയുടെ സ്വന്തം പഠനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിഫ്ലക്ഷൻ ആയി മാത്രം ഉപയോഗിക്കാം.

അതുപോലെ എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും പ്രോസസ്സ് റെക്കോർഡ് നിർബന്ധമാക്കേണ്ടതുമില്ല. ശാസ്ത്രമേളയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മാത്രം ലളിതമായ രീതിയിൽ അത് ഉപയോഗിക്കാം. പുതിയ നൂലാമാലകൾ സൃഷ്ടിക്കാതെ നിലവിലുള്ള പഠനരേഖകളെ ഉപയോഗിക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാന തത്വം.

ചോദ്യം 9

ശാസ്ത്രമേളയിലെ എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ഒരേ രീതിയിലുള്ള പ്രക്രിയാ വിലയിരുത്തൽ എങ്ങനെ സാധിക്കും?

ഉത്തരം:

സാധ്യമല്ല; ആവശ്യവുമില്ല.

Research Project, Working Model, Still Model, Improvised Experiment, On-the-spot competition എന്നിവയുടെ സ്വഭാവം വ്യത്യസ്തമാണ്.

അതിനാൽ എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ഒരേ പ്രോസസ്സ് റെക്കോർഡ് അല്ലെങ്കിൽ ഒരേ വിലയിരുത്തൽ രീതി  കൊണ്ടുവരേണ്ടതില്ല.

ഉദാഹരണത്തിന് on-the-spot മത്സരത്തിൽ മുൻകൂർ പ്രോസസ്സ് റെക്കോർഡ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് അർത്ഥശൂന്യമായിരിക്കും.

അതുകൊണ്ട് ഒരു അടിസ്ഥാനതത്വം മാത്രം മതിയാകും:

മൂല്യനിർണ്ണയരീതി പ്രവർത്തനത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിന് അനുസരിച്ചായിരിക്കണം.

ചോദ്യം 10

ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള സംവിധാനത്തിൽ തന്നെ ഇത്രയും പരിമിതികളുണ്ടെങ്കിൽ, ആദ്യം ആ സംവിധാനം മുഴുവൻ മാറ്റിയശേഷം ശാസ്ത്രമേളയിൽ മാറ്റം കൊണ്ടുവരുന്നതല്ലേ ശരി?

ഉത്തരം:

നിലവിലുള്ള സംവിധാനത്തിൽ പോരായ്മകളുണ്ടാകാം . എന്നാൽ എല്ലാ പോരായ്മകളും ആദ്യം പരിഹരിച്ചിട്ട് മാത്രമേ ശാസ്ത്രമേള പരിഷ്കരിക്കാൻ കഴിയൂ എന്ന നിലപാട് മാറ്റത്തെ അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കുന്നതിന് തുല്യമാകും.

അതുപോലെ നിലവിലുള്ള പരിമിതികളെ അവഗണിച്ച് ഒറ്റയടിക്ക് ഒരു പുതിയ സംവിധാനം അടിച്ചേൽപ്പിക്കാനും കഴിയില്ല.

ഇവിടെ വേണ്ടത് ഘട്ടംഘട്ടമായ മാറ്റമാണ്.

ഒരു പുഴ വഴിമാറി ഒഴുകുകയാണെങ്കിൽ അതിന് പല കാരണങ്ങളുണ്ടാകാം.

മുന്നിലുള്ള വലിയൊരു തടസ്സം.
സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കിന്റെ വഴി കയ്യേറിയത്.
അധികമായി വെള്ളം എത്തിയത്.
അല്ലെങ്കിൽ താരതമ്യേന താഴ്ന്നതും എളുപ്പമുള്ളതുമായ മറ്റൊരു വഴി ലഭിച്ചത്.

പുഴയെ തിരിച്ചുവിടാൻ ആദ്യം കാരണം കണ്ടെത്തണം. തടസ്സം നീക്കണം. ചിലയിടത്ത് ഒഴുക്ക് സംരക്ഷിക്കണം. ചിലയിടത്ത് പുതിയ വഴി ഒരുക്കണം.

ശാസ്ത്രമേളയിലും ഇതുതന്നെയാണ് വേണ്ടത്.

മാറ്റത്തിന് തടസ്സമാകുന്ന കാരണങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, സാധ്യമായിടത്ത് ചെറിയ ഇടപെടലുകൾ നടത്തി, അവയുടെ ഫലം പരിശോധിച്ച്, അടുത്ത മാറ്റത്തിലേക്ക് നീങ്ങുക.

ചുരുക്കത്തിൽ

ശാസ്ത്രമേളയെ ശിശുകേന്ദ്രിതമാക്കുക എന്നത് ഇപ്പോഴുള്ള സംവിധാനത്തെ മുഴുവൻ തള്ളിക്കളയുക എന്നതല്ല. അതുപോലെ നിലവിലുള്ള പരിമിതികളെ അവഗണിച്ച് ഒരു ആദർശസംവിധാനം പെട്ടെന്ന് നടപ്പാക്കുക എന്നതുമല്ല.

നിലവിലുള്ള സംവിധാനത്തിൽ തന്നെ പല നല്ല ഘടകങ്ങളുണ്ട്. അതിനുള്ളിൽ തന്നെ ചില ഇടങ്ങളിൽ ഒഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുന്നുണ്ടാകാം. ചില ഇടങ്ങളിൽ കുട്ടിയുടെ പങ്കാളിത്തം പിന്നിലാകുന്നുണ്ടാകാം. ചിലിടത്ത് മുതിർന്നവരുടെ സഹായം കുട്ടിയുടെ സ്ഥാനത്ത് എത്തുന്നുണ്ടാകാം. മറ്റുചിലയിടത്ത് മത്സരത്തിന്റെ സമ്മർദം പഠനത്തെ മറികടക്കുന്നുണ്ടാകാം.

അവയെല്ലാം ഒരുമിച്ച് പരിഹരിക്കാൻ കഴിയില്ല .

ആദ്യം തടസ്സം എവിടെയെന്ന് തിരിച്ചറിയുക.
പിന്നെ സാധ്യമായിടത്ത് ചെറിയൊരു മാറ്റം വരുത്തുക.
അതിന്റെ ഫലം കാണുക.
പ്രശ്നമുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുക.
വിജയിച്ചാൽ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുക.

ഒരു പുഴയെ നേർവഴിയിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നതുപോലെ.

അതിനാൽ ശാസ്ത്രമേളയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ചർച്ചയുടെ ലക്ഷ്യം:

“ഇപ്പോഴുള്ള ശാസ്ത്രമേള തെറ്റാണ്” എന്ന് വിധിയെഴുതുകയല്ല.

മറിച്ച്,“ഇപ്പോഴുള്ള ശാസ്ത്രമേളയുടെ ഒഴുക്ക് ഏത് ദിശയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്? അത് കുട്ടിയുടെ ശാസ്ത്രീയ പഠനത്തിലേക്ക് കുറച്ചുകൂടി നേരെ ഒഴുകാൻ എന്തെല്ലാം ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്?”എന്ന് ചോദിക്കുകയാണ്. അവിടെ നിന്നാണ് ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്രമേളാ സംസ്കാരത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര ആരംഭിക്കുന്നത്.

സ്കൂൾ ശാസ്ത്രോൽസവം മാന്വൽ