ഹിമാലയത്തിലെ ഹിമാനികൾ (Glaciers) ഉരുകി ചുരുങ്ങുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞിന്റെ അളവ് കുറയുന്നു എന്ന് മാത്രമല്ല നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. ഒരു ഹിമാനി പിൻവാങ്ങുമ്പോൾ ആ പർവതത്തിന്റെ ഘടനയും ഭൂപ്രകൃതിയും ജലപ്രവാഹവുമെല്ലാം പൂർണ്ണമായി മാറിമറിയുന്നുണ്ട്. മലഞ്ചെരിവുകളുടെ ഉറപ്പ് കുറയുന്നു, പുതിയ തടാകങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു, പഴയവയുടെ വലിപ്പം കൂടുന്നു, മണ്ണും പാറകളും ഒലിച്ച് വന്ന് പ്രകൃതിദത്തമായ തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
ഉയർന്ന മലനിരകളിൽ ദീർഘകാലമായി കട്ടിയായി
മരവിച്ചുകിടന്ന മണ്ണും പാറകളും താപനില കൂടുമ്പോൾ അയയാൻ തുടങ്ങും. ഇതിന്റെ ഫലമായി
മലമുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു മാറ്റം പോലും താഴേക്ക് വരുമ്പോൾ മണ്ണിടിച്ചിൽ (Landslide), പെട്ടെന്നുള്ള വെള്ളപ്പാച്ചിൽ (Flash Flood), പാറവീഴ്ച (Rockfall), ചെളിയും കല്ലും നിറഞ്ഞ സങ്കീർണ്ണ
പ്രവാഹം (Debris Flow) എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിനു പുറകെ ഒന്നായി
പല അപകടങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് തുറന്നുവിടാം. അതുകൊണ്ട് ഹിമാലയത്തിലെ
മഞ്ഞുരുകലിനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുമ്പോൾ “എത്ര മഞ്ഞ് ഉരുകി?” എന്ന് മാത്രം ചോദിച്ചാൽ പോരാ, “മഞ്ഞുരുകിയതിനു ശേഷം ആ
പർവതത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിയിൽ എന്തൊക്കെ മാറ്റങ്ങളാണ് വരുന്നത്?” എന്ന് കൂടി അന്വേഷിക്കണം.
1. ഹിമാനീതടാകങ്ങൾ (Glacial Lakes) രൂപപ്പെടുന്നത് എങ്ങനെ?
ഒരു ഹിമാനി ഒരു ഭീമൻ കാർപെറ്റ് പോലെ
പതുക്കെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുകയും പിന്നീട് ചൂടുകൂടി പിന്നോട്ട് ചുരുങ്ങുകയും
ചെയ്യുമ്പോൾ, അത് വലിയ അളവിൽ പാറയും മണ്ണും
അവശിഷ്ടങ്ങളും വശങ്ങളിലേക്കും മുൻഭാഗത്തേക്കും തള്ളിമാറ്റാറുണ്ട്. ഹിമാനികൾ
പിൻവാങ്ങുമ്പോൾ അവശേഷിക്കുന്ന താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും മഞ്ഞും പാറയും ചേർന്ന
തടസ്സങ്ങൾക്ക് പിന്നിലും പുതിയ ഹിമാനിത്തടാകങ്ങൾ രൂപപ്പെടാം.
എല്ലാ തടാകങ്ങളും അപകടകരമാണോ?
ഒരു ഹിമാനീതടാകം അപകടമുണ്ടാക്കുമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് അതിന്റെ വലിപ്പം
മാത്രം നോക്കിയല്ല. ചില ഹിമാനിത്തടാകങ്ങൾ അവയുടെ വലിപ്പം, ജലനിരപ്പ്, തടയണയുടെ സ്വഭാവം, ചുറ്റുമുള്ള ചരിവുകളുടെ സ്ഥിരത തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് അപകടസാധ്യത
സൃഷ്ടിക്കാം.
ഹിമാനികൾ വേഗത്തിൽ
പിൻവാങ്ങുന്നതിനനുസരിച്ച് ഹിമാലയത്തിൽ പുതിയ തടാകങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും നിലവിലുള്ളവ
ഭീതിദമായ രീതിയിൽ വലുതാകുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഇത്തരം ഹിമാനീതടാകങ്ങളെ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നതും അവയുടെ അപകടസാധ്യത
മുൻകൂട്ടി വിലയിരുത്തുന്നതും ദുരന്തനിവാരണ രംഗത്ത് ഇന്ന് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട
കാര്യമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
2. എന്താണ് 'മൊറെയ്ൻ' (Moraine)?
ഒരു ഹിമാനി (Glacier) മലഞ്ചെരിവിലൂടെ നീങ്ങുമ്പോൾ അത് ഒരു വലിയ കൺവെയർ ബെൽറ്റ് (Conveyor belt) പോലെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പോകുന്ന വഴിയിലുള്ള കൂറ്റൻ പാറകൾ, കല്ലുകൾ, മണ്ണ്, മണൽ എന്നിവയെല്ലാം ഇത് കൂടെ വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുപോകും. ഹിമാനി
ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ഈ അവശിഷ്ടങ്ങളെല്ലാം അതിന്റെ മുൻഭാഗത്തും വശങ്ങളിലുമായി
കുന്നുകൂടാൻ തുടങ്ങും. ഇത്തരത്തിൽ ഹിമാനി തള്ളിക്കൊണ്ടുവരുന്ന പാറകളുടെയും
മണ്ണിന്റെയും പ്രകൃതിദത്തമായ കൂമ്പാരത്തെയാണ് ശാസ്ത്രലോകം 'മൊറെയ്ൻ' (Moraine) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
മൊറെയ്ൻ അണക്കെട്ടുകൾ (Moraine Dams)
ചൂടുകൂടി ഹിമാനി ഉരുകി പിന്നോട്ട്
മാറുമ്പോൾ, ഈ മൊറെയ്ൻ (മൺകൂമ്പാരം) അവിടെ ഒരു വലിയ
മതിൽ പോലെ അവശേഷിക്കും. ഹിമാനി കൊണ്ടുവന്ന് അടിഞ്ഞുകൂടിയ പാറ, മണ്ണ്, മണൽ തുടങ്ങിയ വസ്തുക്കൾ ചേർന്ന മോറെയ്ൻ
തടസ്സം ചിലപ്പോൾ സ്വാഭാവിക അണക്കെട്ടുപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
മൊറെയ്ൻ അണക്കെട്ടുകൾ അപകടകരമാകുന്നത്
എങ്ങനെ?
മോറെയ്ൻ തടസ്സങ്ങൾ സാധാരണയായി കോൺക്രീറ്റ്
അണക്കെട്ടുകളെപ്പോലെ എഞ്ചിനീയറിങ് ചെയ്ത ഘടനകളല്ല; അവയുടെ സ്ഥിരത ഓരോ സ്ഥലത്തെയും ഘടനയും ജലമർദ്ദവും ചരിവുകളുടെ സ്വഭാവവും
അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
3. GLOF — ഒരു മഞ്ഞുതടാകം
പെട്ടെന്ന് പൊട്ടിത്തുറക്കുമ്പോൾ!
മലമുകളിലെ ഹിമാനീതടാകങ്ങളെക്കുറിച്ച്
പറയുമ്പോൾ നമ്മൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കേൾക്കുന്ന വാക്കാണ് GLOF (ഗ്ലോഫ്) അഥവാ Glacial Lake Outburst Flood. ഹിമാനിത്തടാകത്തിന്റെ തടസ്സം തകർന്നോ വെള്ളം അതിന് മുകളിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോയോ
അപ്രതീക്ഷിതമായി വലിയ അളവിൽ വെള്ളം പുറത്തേക്കൊഴുകുമ്പോൾ ഗ്ലോഫ് ഉണ്ടാകാം.
ഈ പ്രകൃതിദത്ത അണക്കെട്ട് തകരുന്നതിന്
പ്രധാനമായും പല കാരണങ്ങളുണ്ട്. തടാകത്തിലേക്ക് വീഴുന്ന വലിയ മണ്ണിടിച്ചിലോ
പാറച്ചരിവോ ശക്തമായ തിരമാല സൃഷ്ടിച്ച് തടസ്സത്തെ തകർക്കുകയോ വെള്ളം പുറത്തേക്ക്
ഒഴുക്കുകയോ ചെയ്താൽ GLOF ഉണ്ടാകാം.സാധാരണ
പ്രളയമല്ല ഇത് .തടാകത്തിൽ വലിയ അളവിൽ
വെള്ളമുണ്ടെങ്കിൽ, അണക്കെട്ട് തകരുന്നതോടെ ഈ
വെള്ളമത്രയും വളരെ കുറഞ്ഞ മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ താഴേക്ക് കുതിച്ചെത്തും. ഇത് സാധാരണ
മഴപെയ്തുണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കം പോലെയല്ല; താഴ്വരകളിലേക്ക്
അതിവേഗം പാഞ്ഞടുക്കുന്ന ഒരു അതിതീവ്രപ്രളയതരംഗമായിരിക്കും ഇത്.
4. ഒരു തടാകം പൊട്ടാതെ
തന്നെ അപകടം ഉണ്ടാകുമോ?
ഉണ്ടാകാം. ഇതാണ് ഹിമാലയത്തിലെ ദുരന്തങ്ങളെ (mountain hazards) മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ പ്രത്യേകം
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യം. പർവതപ്രദേശങ്ങളിലെ എല്ലാ പെട്ടെന്നുള്ള വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളും
GLOF അല്ല;
ചിലത് നേരിട്ട് മണ്ണിടിച്ചിൽ, പാറച്ചരിവ്, ഹിമപാതം, അല്ലെങ്കിൽ നദീതടത്തിലെ താൽക്കാലിക തടസ്സം എന്നിവ മൂലമാകാം.
5. പെർമാഫ്രോസ്റ്റ് —
പർവതത്തിന്റെ അദൃശ്യമായ “സിമന്റ്”!
ഉയർന്ന പർവതപ്രദേശങ്ങളിൽ നമ്മൾ കാണാത്ത
മറ്റൊരു അത്ഭുത പ്രതിഭാസമുണ്ട്. അവിടുത്തെ മണ്ണും പാറകളും അടങ്ങിയ ഭൂമിയുടെ ചില
ഭാഗങ്ങൾ കഠിനമായ തണുപ്പുകാരണം വർഷങ്ങളോളം എപ്പോഴും മരവിച്ച നിലയിലായിരിക്കും.
വെറുമൊരു മഞ്ഞുപാളിയല്ല ഇത്; മറിച്ച് കുറഞ്ഞത് തുടർച്ചയായ രണ്ട് വർഷമെങ്കിലും പൂജ്യം ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിൽ
താഴെയുള്ള താപനിലയിൽ ഇങ്ങനെ തുടർച്ചയായി മരവിച്ചുകിടക്കുന്ന ഭൂമിയെയാണ് (frozen ground) ശാസ്ത്രജ്ഞർ 'പെർമാഫ്രോസ്റ്റ്' (Permafrost) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
പർവതത്തിന്റെ 'സിമന്റ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്
എന്തുകൊണ്ട്?
ഈ ഭൂമിയിലെ പാറക്കൂട്ടങ്ങൾക്കും
മണ്ണിനും ഇടയിലുള്ള ഈർപ്പം തണുപ്പ് കാരണം ഐസ് ആയി മാറുകയും, അത് ഒരു പശ പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് മലഞ്ചെരിവുകളെ ഉറപ്പിച്ചു നിർത്താൻ
സഹായിക്കുകയും ചെയ്യും. അതുകൊണ്ടാണ് ഇതിനെ പർവതത്തിന്റെ അദൃശ്യമായ 'സിമന്റ്' എന്ന്
വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മലഞ്ചെരിവുകൾ ഇടിഞ്ഞുപോകാതെ നിൽക്കുന്നതിൽ അല്ലെങ്കിൽ ചരിവുകളുടെ സ്ഥിരതയിൽ (slope stability) ഇതിന് വലിയൊരു പങ്കുണ്ട്.
ചൂട് കൂടുമ്പോൾ ഈ സിമന്റ് ഉരുകിയാൽ
എന്ത് സംഭവിക്കും?
ഭൂമിയിലെ താപനില ഉയരുമ്പോൾ ദീർഘകാലമായി
ഇങ്ങനെ മരവിച്ചുകിടന്ന പെർമാഫ്രോസ്റ്റ്
പതുക്കെ ഉരുകാൻ തുടങ്ങും. ഈ പെർമാഫ്രോസ്റ്റ് ക്ഷയം (permafrost degradation) ചില ഉയർന്ന പർവതപ്രദേശങ്ങളിലെ പാറ-ചരിവുകളുടെ സ്ഥിരത കുറയ്ക്കാൻ ഇടയാക്കാം; അതുവഴി പാറയിടിച്ചിൽ (rockfall), മണ്ണിടിച്ചിൽ (landslide) തുടങ്ങിയ
അപകടങ്ങളുടെ സാധ്യത വർധിക്കാം.
ഇതിനുപുറമെ, ഈ പ്രക്രിയ ചരിവുകളുടെ ബലം കുറച്ച് തടാകങ്ങളിലേക്ക് വലിയ തോതിൽ പാറയോ മണ്ണോ
ഇടിഞ്ഞുവീഴാൻ കാരണമായേക്കാം. ഇത് മഞ്ഞുമല തടാകങ്ങളുടെ വിസ്ഫോടനത്തിനും അതിതീവ്രപ്രളയത്തിനും (GLOF - Glacial Lake Outburst Flood) ഒരു പരോക്ഷ പ്രേരകം (trigger) ആയി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാക്കാം. ആഗോളതലത്തിൽ പർവതങ്ങളിലെ
പെർമാഫ്രോസ്റ്റ് ഉരുകുന്നത് തുടരുകയാണെന്നും, ഇത് മലഞ്ചെരിവുകളുടെ ബലം കുറച്ച് വലിയ ദുരന്തങ്ങളുടെ ശൃംഖലയ്ക്ക് (cascading hazards) കാരണമാകുമെന്നും അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനയായ IPCC ശക്തമായ തെളിവുകളോടെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്.
.
നമ്മൾ പാലിക്കേണ്ട ഒരു ശാസ്ത്രീയ ജാഗ്രത
ഹിമാലയത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ
മലയിടിച്ചിലുകൾക്കും ഉരുൾപൊട്ടലുകൾക്കും കാരണം കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലമുള്ള
പെർമാഫ്രോസ്റ്റ് ഉരുകൽ ആണെന്ന് അന്ധമായി പറയാൻ കഴിയില്ല. ഒരു പ്രത്യേക
സ്ഥലത്തുണ്ടായ മണ്ണിടിച്ചിലിന് കാരണം ഇതാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കണമെങ്കിൽ അവിടുത്തെ
മണ്ണും പാറയും താപനിലയും നേരിട്ട് പരിശോധിച്ച് തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തേണ്ടതുണ്ട്.
6. വെള്ളം മാത്രമല്ല —
എന്താണ് ഈ 'ഡെബ്രി ഫ്ലോ' (Debris Flow)?
മലമുകളിൽ നിന്ന് ശക്തമായ ഒരു
വെള്ളപ്പാച്ചിൽ (Flash Flood) മലഞ്ചെരിവിലൂടെ
താഴേക്ക് കുതിച്ചുപായുമ്പോൾ അത് വെറും വെള്ളം മാത്രമായിരിക്കില്ല. പോകുന്ന
വഴിയിലുള്ള ടൺ കണക്കിന് മണ്ണ്, ഉറപ്പില്ലാത്ത പാറകൾ, ചെളി,
മണൽ, പിഴുതെറിയപ്പെട്ട മരങ്ങൾ
എന്നിവയെല്ലാം ഈ വെള്ളം കൂടെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോകും.
ഇങ്ങനെ വെള്ളവും ചെളിയും കല്ലും കൂറ്റൻ പാറക്കൂട്ടങ്ങളും
എല്ലാം കൂടി കലർന്ന്
കട്ടിയുള്ള ഒരു മിശ്രിതമായി ഒഴുകുന്നതിനെയാണ് ശാസ്ത്രലോകം 'ഡെബ്രി ഫ്ലോ' (Debris Flow) അല്ലെങ്കിൽ അവശിഷ്ട
പ്രവാഹം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു കോൺക്രീറ്റ് മിശ്രിതം ഒലിച്ചിറങ്ങുന്നതുപോലെ
അതീവ സാന്ദ്രമായ (Dense) ഒരു ഒഴുക്കാണിത്.
ഇത് സാധാരണ വെള്ളപ്പൊക്കത്തേക്കാൾ
മാരകമാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
- അതിശക്തമായ ആഘാതം: ഇതിന്റെ അപകടം അതിന്റെ വേഗത മാത്രമല്ല. ഭാരമേറിയ
കൂറ്റൻ പാറകളും മണ്ണും വഹിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇത് വരുന്നത് എന്നതിനാൽ ഇതിന്റെ
പ്രഹരശേഷി വളരെ കൂടുതലായിരിക്കും.
- വൻ നാശനഷ്ടങ്ങൾ: വഴിയിലുള്ള കോൺക്രീറ്റ് പാലങ്ങൾ, റോഡുകൾ, കെട്ടിടങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വലിയ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളെപ്പോലും ഒറ്റയടിക്ക്
തകർത്തുതരിപ്പണമാക്കാൻ ഈ പ്രവാഹത്തിന് കഴിയും. പലപ്പോഴും ഒരു നദിയുടെ
സ്വാഭാവിക രൂപം തന്നെ മാറ്റിമറിക്കാൻ ഇതിന് ശേഷിയുണ്ട്.
അതുകൊണ്ട്, ഹിമാലയത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഇത്തരം ദുരന്തങ്ങളെ നമ്മൾ വെറുമൊരു 'വെള്ളപ്പൊക്കം' എന്ന് വിളിച്ച് ലളിതമാക്കരുത്. അത്
വെള്ളവും ചെളിയും കൂറ്റൻ പാറകളും ഐസ് കട്ടകളും എല്ലാം കൂടി ചേർന്നുള്ള അതീവ
സങ്കീർണ്ണവും മാരകവുമായ ഒരു പ്രകൃതിപ്രവാഹമാണ്.
7. ഒരു ചെറിയ മാറ്റം
എങ്ങനെ വലിയ ദുരന്തമായി മാറുന്നു?
ഹിമാലയത്തിലെ പർവത അപകടങ്ങളുടെ ഏറ്റവും
വലിയ പ്രത്യേകത എന്തെന്നാൽ, അവ ഒരിക്കലും ഒറ്റപ്പെട്ട
സംഭവങ്ങളായിരിക്കില്ല. ഒരു അപകടം മറ്റൊരു വലിയ അപകടത്തിന് കാരണമാകുന്ന ഒരു
ശൃംഖലാപ്രവർത്തനമായിരിക്കും അത്. ശാസ്ത്രലോകം ഇതിനെ 'കാസ്കേഡിംഗ് ഇവന്റുകൾ' (Cascading Events) എന്ന്
വിളിക്കുന്നു.
അതിനാൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെ ‘മഞ്ഞ്
കുറയുന്നു’ എന്ന ഒറ്റ വാക്യത്തിൽ കാണാനാകില്ല. ഒരു ഹിമാനിയുടെ പിൻവാങ്ങൽ പുതിയ
തടാകത്തിന് വഴിയൊരുക്കാം; അസ്ഥിരമായ ചരിവുകൾ മണ്ണിടിച്ചിലിന്
കാരണമാകാം; ഒരു തടാകത്തിലേക്ക് പതിക്കുന്ന
പാറക്കൂമ്പാരം പെട്ടെന്നുള്ള വെള്ളപ്പാച്ചിലിന് തുടക്കമിടാം. പ്രകൃതിയിലെ ഈ
ഘടകങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴാണ് ഒരു ചെറിയ മാറ്റം വലിയ ദുരന്തമായി മാറുന്നത്.
റഫറൻസുകൾ - Part 2
[1] ICIMOD — Glacial Lake Outburst Floods
(GLOF)
[2] ICIMOD — Permafrost in the Hindu Kush
Himalaya
[3] IPCC — Special Report on the Ocean and
Cryosphere in a Changing Climate, Chapter 2: High Mountain Areas
[4] UNDP Nepal — Report on Potentially
Dangerous Glacial Lakes in the Koshi, Gandaki and Karnali River Basins
[5] UNDP Nepal — Protecting livelihoods and
assets at risk from Glacial Lake Outburst Floods and climate change-induced
flooding in glacial river basins of Nepal
അഭിപ്രായങ്ങള്
ഒരു അഭിപ്രായം പോസ്റ്റ് ചെയ്യൂ